Γράμμος
Ο Γράμμος είναι το τέταρτο υψηλότερο βουνό της Ελλάδας μετά τον Όλυμπο ,τον Σμόλικα και τον Βόρα, με την κορυφή του να φτάνει σε υψόμετρο 2.520 μέτρα. Ο όγκος του βρίσκεται στα ελληνοαλβανικά σύνορα και καταλαμβάνει το βορειοανατολικό τμήμα του νομού Ιωαννίνων, το νοτιοδυτικό του νομού Καστοριάς όσο και ένα τμήμα της νοτιοανατολικής Αλβανίας . Στα ανατολικά του από την ελληνική πλευρά περικλείεται από τον Σμόλικα και το Βόιον. Ουσιαστικά είναι τμήμα της ευρύτερης οροσειράς της Πίνδου που καταλαμβάνει ολόκληρη την δυτική Ελλάδα. Είναι σκεπασμένος από πυκνά δάση και από αυτόν ξεκινούν πολλά υδάτινα ρεύματα. Ιστορικά, στον Γράμμο εκτυλίχθηκε κατά το 1948-1949 η τελική και σκληρότερη φάση του Ελληνικού εμφυλίου, που οδήγησε στην οριστική ήττα του Δημοκρατικού Στρατού από τον Εθνικό Στρατό.
Σύμφωνα με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία , στην περιοχή του Γράμμου ενδημούν τρία σημαντικά επιδημητικά αρπακτικά : ο Χρυσαετός , ο Πετροκότσυφας και η Χαμοκελάδα.
Πίνδος
Πίνδος είναι η μεγαλύτερη οροσειρά της Ελλάδας. Κυριαρχεί σχεδόν σ' ολόκληρη την δυτική Ελλάδα και ουσιαστικά αποτελεί συνέχεια των Ιλλυρικών και Δαλματικών οροσειρών. Η οροσειρά της Πίνδου χωρίζεται σε μικρότερες οροσειρές και βουνά, τα οποία χωρίζονται μεταξύ τους από χαράδρες ή κοιλάδες ποταμών. Τα σημαντικότερα βουνά που αποτελούν την οροσειρά της Πίνδου είναι ο Σμόλικας, τα Αθαμανικά Όρη, ο Γράμμος, η Τύμφη, τα Βαρδούσια, τα Άγραφα, ο Λάκμος, η Γκιώνα και άλλα. Η ψηλότερη κορυφή της ανήκει στον Σμόλικα και έχει υψόμετρο 2.637 μέτρα. Συχνά ως Πίνδος αναφέρεται η ορεινή περιοχή των νομών Τρικάλων, Γρεβενών και Ιωαννίνων. Αυτή η περιοχή αποτελεί την κυρίως Πίνδο και χωρίζεται στην Βόρεια και την Νότια Πίνδο.
Βόρεια Πίνδος: Ως βόρεια Πίνδος αναφέρεται το τμήμα της οροσειράς που καταλαμβάνει τον νομό Γρεβενών και ένα μέρος του νομού Ιωαννίνων. Αποτελείται από τους ορεινούς όγκους βόρεια του αυχένα της Κατάρας. Οι ψηλότερες κορυφές της βόρειας Πίνδου είναι η Βασιλίτσα (2.249 μέτρα) και ο Λύγκος (2.177 μέτρα). Στην βόρεια Πίνδο βρίσκεται ο εθνικός δρυμός Πίνδου, στην περιοχή της Βάλια Κάλντα. Από την βόρεια Πίνδο πηγάζουν οι ποταμοί Άραχθος και Αώος
Νότια Πίνδος: Ως νότια Πίνδος αναφέρεται το τμήμα της οροσειράς που καταλαμβάνει τον νομό Τρικάλων και ένα μέρος του νομού Ιωαννίνων. Αποτελείται από τους ορεινούς όγκους νότια του αυχένα της Κατάρας. Ανατολικά καταλήγει στον Θεσσαλικό κάμπο ενώ νότια συναντάει την οροσειρά των Αγράφων. Οι ψηλότερες κορυφές της νότιας Πίνδου είναι η Τριγγία (2.204 μέτρα) και το Αυγό (2.146 μέτρα). Από την νότια Πίνδο πηγάζουν οι ποταμοί Αχελώος και Πηνειός.
Οικολογία: Τα δάση του βιοτόπου έχουν αντιμετωπίσει πολλά προβλήματα κατά τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας, λόγω κυρίως της γεωργίας και της αποδάσωσης. Σήμερα, οι μέγιστες απειλές προέρχονται από την ανάπτυξη του τουρισμού και των θερέτρων σκι. Λόγω της αστάθειας του χώματος στα απότομα βουνά, όπως είναι η Πίνδος, τα έργα οδοποιίας και οι σαφείς-τέμνουσες διαδικασίες έχουν οδηγήσει σε επικίνδυνες καθιζήσεις εδάφους και κατάρρευση των βουνοπλαγιών.
Βόρας
Ο Βόρας (ή Καϊμακτσαλάν, είναι το τρίτο υψηλότερο βουνό της Ελλάδας και βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του νομού Πέλλας έως τα όρια με το νομό Φλώρινας. Συνεχίζεται και πέρα από τα σύνορα στην πλευρά της ΠΓΔΜ. Η ψηλότερη κορυφή είναι το Καϊμάκτσαλαν ή Καϊμάκι με 2.524 μέτρα. Άλλες ψηλές κορυφές του Βόρα είναι η Τζένα (2.182 μέτρα) και το Πίνοβο (2.156 μέτρα). Καλύπτεται από δάση δρυός, οξιάς και πεύκης. Στον Βόρα λειτουργεί χιονοδρομικό κέντρο. Στην ψηλότερη κορυφή του υπάρχει μικρή εκκλησία, μνημείο Σέρβων πεσόντων του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.
Βόιο
Το όρος Βόιο (καθ. Βόιον) είναι βουνό της Δυτικής Μακεδονίας και καταλαμβάνει το νότιο τμήμα του Νομού Καστοριάς: γι' αυτό το λόγο, συχνά θεωρείται εσφαλμένα προέκταση του Γράμμου. Το ύψος του είναι 1.802 μέτρα, το μήκος του 45 χιλιόμετρα και στο μεγαλύτερο μέρος του καλύπτεται από δάση (δασοκάλυψη 80%). Στο Βόιο βρίσκονται οι κύριες πηγές του ποταμού Αλιάκμονα.
Στο όρος Βόιο ανήκει και ο ιδιαίτερος ορεινός όγκος Όντρια. Τα Όντρια βρίσκονται μεταξύ των νομών Καστοριάς και Κοζάνης.
Από το όρος Βόιο, το οποίο αποτελούσε και την αρχική εστία κατοικίας και εξάπλωσής τους, πήραν το όνομά τους οι Βοιωτοί[1], οι Ευβοείς και οι Βοιές (στη Λακωνία).
Το βουνό έχει δάση με βελανιδιές, οξιές και καστανιές. Οι δυτικές πλαγιές είναι ιδιαίτερα απόκρημνες, ενώ οι ανατολικές περισσότερο ομαλές. Στο Βόιο έχουν ανευρεθεί κοιτάσματα χρωμίτη.
Αποτελεί ξεχωριστή περιοχή για περιβαλλοντικούς και πολιτιστικούς λόγους.
Βέρμιο
Το Βέρμιο είναι οροσειρά της Μακεδονίας. Παλαιότερα ονομαζόταν και Δόξα. Καταλαμβάνει τμήμα του νομού Ημαθίας, του νομού Κοζάνης και του νομού Πέλλας. Η ψηλότερη κορυφή του έχει υψόμετρο 2.052 μέτρα.
Μερικά από τα είδη δέντρων που μπορεί κάποιος να δει σ' αυτό το βουνό είναι έλατα, καστανιές, κουμαριές, οξιές, πεύκα και πουρνάρια. Επίσης σε χαμηλά υψόμετρα καλλιεργούνται και ροδακινιές, μηλιές και κερασιές.
Στους πρόποδες του είναι κτισμένη η Βέροια, η πρωτεύουσα του νομού Ημαθίας.
Στην οροσειρά του Βερμίου, κοντά στο χωριό Σέλι, τοποθετείται το πρώτο οργανωμένο χιονοδρομικό κέντρο στην Ελλάδα, το χιονοδρομικό Σελίου, μόλις 25 χλμ. από τη Βέροια, αλλά και το ιδιωτικό χιονοδρομικό κέντρο Χρυσό Ελάφι.
Λίγο πιο βόρεια της οροσειράς στη Νάουσα λειτουργεί ένα άλλο γνωστό κέντρο χιονοδρομίας, τα λεγόμενα Τρία-Πέντε Πηγάδια.
Τις νοτιοανατολικές πλευρές του διασχίζει η Εγνατία Οδός στο τμήμα από τον Πολύμυλο Κοζάνης έως την Βέροια (ή αλλιώς διάβαση Καστανιάς) και είναι από τα εντυπωσιακότερα σημεία του εθνικού οδικού δικτύου με 15 σήραγγες (η μεγαλύτερη 2,2 χλμ) και 6 γέφυρες. Ακριβώς από κάτω ρέει ο ποταμός Αλιάκμονας στην κοιλάδα που σχηματίζουν το Βέρμιο με τα Πιέρια Όρη. Αυτή η περιοχή είναι επίσης γνωστή ως τα «Στενά του Αλιάκμονα» και είναι ενταγμένη στο δίκτυο Natura 2000.