Γενικά

Το Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών στη Φλώρινα ιδρύθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 1999 (ΦΕΚ Α’ 179/6-9-1999). Η εκπαιδευτική φιλοσοφία και πολιτική του διαμορφώθηκαν από τις ανάγκες που δημιούργησε η νέα πραγματικότητα μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και τις κοινωνικές και οικονομικές ανακατατάξεις που συντελέσθηκαν σε ολόκληρη την Ανατολική Ευρώπη. Η οικονομική μετανάστευση και η παλιννόστηση ομογενών από τις παρευξείνιες περιοχές έφερε την ελληνική κοινωνία σε καθημερινή επαφή και συναλλαγή με λαούς και πολιτισμούς ελάχιστα γνωστούς στους Νεοέλληνες.

Ο αριθμός των εισακτέων φοιτητών κατ’ έκτος υπολογίζεται στους 165.

Σκοποί & Οργάνωση του Τμήματος

Σκοπός του Τμήματος είναι να συνδυάσει την εκπαιδευτική εμπειρία με το γεωπολιτικό χώρο (Βαλκάνια) προσφέροντας πολύπλευρη και ουσιαστική γνώση γι’ αυτόν, η οποία να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις της σύγχρονης διεθνούς πραγματικότητας. Έτσι, το Τμήμα καλλιεργεί και προάγει την επιστημονική έρευνα και γνώση που αφορούν στην ιστορία, στο θρήσκευμα, στη γλώσσα και λογοτεχνία, στη φιλοσοφία, στην παιδεία, στην οικονομία, στις κοινωνικές και πολιτικές δομές και στον πολιτισμό των βαλκανικών λαών. Παράλληλα, παρέχει στη δημόσια διοίκηση τεκμηριωμένες πληροφορίες και επιστημονικά στοιχεία που καθιστούν αποτελεσματικότερη τη συνεργασία της με τις όμορες βαλκανικές χώρες, τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και του Εύξεινου Πόντου και συμβάλει στην κατανόηση και βελτίωση των διαθρησκειακών και διαπολιτισμικών σχέσεων της Ελλάδας με τους παραπάνω πληθυσμούς με τρόπους που να ευνοούν την καλή γειτονία και επικοινωνία.

Δομή του Τμήματος

Το πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος είναι οργανωμένο στη βάση δύο διακριτών, επίσημων προπτυχιακών κατευθύνσεων, «Οικονομία, Διοίκηση και Πολιτική» και «Γλώσσες και Πολιτισμός». Στο Τμήμα λειτουργεί Εργαστήριο Ιστορίας. Σκοπός του είναι να εξοικειώσει τους φοιτητές με τη διαδικασία ψηφιοποίησης των πηγών της ιστορίας της περιοχής και να βοηθήσει τους φορείς της περιοχής να διασώσουν το αρχειακό υλικό που είναι χρήσιμο για συγγραφή της τοπικής ιστορίας.

Μέλη ΔΕΠ

Το Τμήμα λειτουργεί με 17 ΔΕΠ και διδάσκοντες σύμφωνα με το Π.Δ. 407/80. Έχουν σπουδές σε ελληνικά και ξένα πανεπιστήμια. Πέρα από την εκπαιδευτική δραστηριότητα έχουν συμμετοχή σε εισηγήσεις σε συνέδρια, σε συμπόσια, διημερίδες. Ασχολούνται με δημοσιεύσεις σε βιβλία, άρθρα σε περιοδικά, σε τιμητικούς τόμους και σε πρακτικά συνεδρίων. Συμμετέχουν σε διαπανεπιστημιακές δραστηριότητες όπως εκπαιδευτικές εκδρομές φοιτητών, επίσκεψη σε Πανεπιστήμια του εξωτερικού στο πλαίσια συνεργασίας. Έχουν την επίβλεψη πτυχιακών, μεταπτυχιακών και διδακτορικών διατριβών. Ασκούν διοικητικό έργο στο Τμήμα με τη συμμετοχή τους σε διάφορες επιτροπές για ακαδημαϊκά και λειτουργικά θέματα.

Μεταπτυχιακές σπουδές

Στο Τμήμα λειτουργούν δύο μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών «Η Οικονομική και Πολιτική Διακυβέρνηση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη» και «Οι Σπουδές στις Γλώσσες και τον Πολιτισμό των Χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης».

Το μεταπτυχιακό «Η Οικονομική και Πολιτική Διακυβέρνηση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη» σκοπεύει οι φοιτητές να αποκτήσουν γνώση:

• Των οικονομικών και πολιτικών δυνάμεων που επηρεάζουν τη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
• Των οικονομικών, νομικών και πολιτικών συνεπειών της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης για τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. όσο και για χώρες της Ν.Α. Ευρώπης.
• Του θεσμικού πλαισίου διαμόρφωσης των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• Της συγκριτικής οικονομικής και πολιτικής φυσιογνωμίας των κρατών της Ν.Α. Ευρώπης.
• Των ευρωπαϊκών και διεθνών δικτύων οικονομικής και πολιτικής διακυβέρνησης.

Το ΠΜΣ δίνοντας έμφαση στον πολιτικό και οικονομικό προβληματισμό στις χώρες της Ν.Α. Ευρώπης αποβλέπει:

• Στην ενίσχυση των δυνατοτήτων επαγγελματικής αποκατάστασης των μεταπτυχιακών φοιτητών τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα.
• Στην απόκτηση των αναγκαίων επιστημονικών προσόντων των μεταπτυχιακών φοιτητών για τη διεξαγωγή αυτόνομης έρευνας μέσω της κατάρτισης τους σε σύγχρονες ερευνητικές θεματικές και μεθόδους
• Στην υποστήριξη του αναγκαίου επιστημονικού υποβάθρου των μεταπτυχιακών φοιτητών για τη συνέχιση των σπουδών τους σε διδακτορικό πρόγραμμα της Ελλάδας ή του εξωτερικού.

 

Το μεταπτυχιακό «Οι Σπουδές στις Γλώσσες και τον Πολιτισμό των Χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης» στοχεύει στην:

• Παραγωγή εξειδικευμένου επιστημονικού και ερευνητικού δυναμικού.
• Επιμόρφωση πτυχιούχων ΑΕΙ στις σύγχρονες θεωρίες και πρακτικές ανάλυσης και διδασκαλίας των βαλκανικών γλωσσών και της ρωσικής, της λογοτεχνίας.
• Κατάρτιση επιστημόνων στις κοινωνικές και στις πολιτικές δομές και συνθήκες των χωρών της χερσονήσου του Αίμου.
• Διερεύνηση των πολιτισμικών σχέσεων ανάμεσα στον Ελληνικό και τον ευρύτερο Νοτιοανατολικό Ευρωπαϊκό χώρο.

 

Οι πίνακες 6 και 7 δείχνουν μερικά στατιστικά στοιχεία για τους μεταπτυχιακούς φοιτητές και τους υποψήφιους διδάκτορες.

 

Πίνακας 6: Αριθμός μεταπτυχιακών φοιτητών

	Οικονομική και Πολιτική Διακυβέρνηση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη				Σπουδές στις Γλώσσες και τον Πολιτισμό των Χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης
Ακαδ. έτος	Αρ. εισακτέων – ΦΕΚ ίδρυσης	Αρ. εισαγομένων	Αρ. αιτήσεων	Αρ. αποφοίτων	Αρ. εισακτέων – ΦΕΚ ίδρυσης	Αρ. εισαγομένων	Αρ. αιτήσεων	Αρ. αποφοίτων
2004-2005	15	10	31	-
2005-2006	15	14	40	-
2006-2007	15	12	18	1
2007-2008	15	4	60	9
2008-2009	15	12	35	13
2009-2010	15	15	31	4	30	34	105	-

 

Πίνακας 7: Αριθμός διδακτόρων

Οικονομική και Πολιτική Διακυβέρνηση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη
Ακαδ. έτος	Αρ. διδακτόρων	Αρ. διδακτόρων
2000-2001	1	-
2001-2002	-	-
2002-2003	2	-
2003-2004	1	-
2004-2005	-	-
2005-2006	2	-
2006-2007	1	1
2007-2008	2	-
2008-2009	-	-
2009-2010	15	1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Πρακτική άσκηση

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει σεμινάρια και πρακτική άσκηση σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, έχει ως στόχο την γνωριμία των φοιτητών με την αγορά εργασίας και το επαγγελματικό περιβάλλον, στο οποίο πιθανότατα στο μέλλον θα κληθούν να εργαστούν.

Ακαδημαϊκά Δίκτυα

Το Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών συμμετέχει σε ενώσεις και δίκτυα πανεπιστημίων των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης με στόχο την ακαδημαϊκή ανταλλαγή και την επιστημονική συνεργασία. Αυτά είναι:

• Δίκτυο βαλκανικών πανεπιστημίων «Border Crossings».
• «Ένωση των οικονομικών πανεπιστημίων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης».
• Ευρωπαϊκό διακλαδικό επιστημονικό πρόγραμμα Cliohnet».

 

Επαγγελματικές προοπτικές

Το Πρόγραμμα Σπουδών του ΤΒΣ είναι δομημένο με τέτοιο τρόπο, ώστε μέσα από τη συστηματοποίηση και οργάνωση των σπουδών σε δύο κατευθύνσεις και το συνδυασμό γλωσσομάθειας, θεωρητικών και πρακτικών γνώσεων να παράσχει στον/στην πτυχιούχο εκείνα τα ουσιαστικά και τυπικά εφόδια, τα οποία είναι απαραίτητα για τη δημιουργία ενός ευέλικτου επαγγελματικού προφίλ προσαρμόσιμου στις ανάγκες του δημόσιου, μέσα από τις θέσεις που προκηρύσσει ο ΑΣΕΠ, αλλά και του ιδιωτικού τομέα, τόσο στην Ελλάδα όσο και στις χώρες τις Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αναλυτικότερα στο πλαίσιο του βαλκανικού και ανατολικού ανοίγματος της Ελλάδος, οι προοπτικές είναι ευρύτατες τόσο στο δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό τομέα. Στον πρώτο, το δημόσιο, οι γνώστες των βαλκανικών θεμάτων και μάλιστα των βαλκανικών γλωσσών είναι απαραίτητοι για τη στελέχωση όχι μόνον ορισμένων Υπουργείων (Εξωτερικών, Μακεδονίας-Θράκης και Αιγαίου) αλλά και Δήμων και Νομαρχιών ολόκληρης της χώρας καθώς και όσων άλλων φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν αυτόνομες επαφές με τις γειτονικές χώρες. Το ίδιο ισχύει για όσους άλλους φορείς του δημοσίου (π.χ. Γενικές Γραμματείες, ΔΕΚΟ και ΝΠΔΔ) έχουν συστηματικές επαφές με ομόλογα νομικά πρόσωπα του εξωτερικού. Στον ίδιο χώρο οι απόφοιτοι του τμήματος θα μπορούν να εργαστούν ως εκπαιδευτές στις γλώσσες της ειδικότητάς τους.

Στον ιδιωτικό τομέα οι αγγελίες αναζήτησης στελεχών για βαλκανικές και άλλες ανατολικές επιχειρήσεις είναι ορατές στον καθημερινό τύπο και πολλαπλασιάζονται καθώς εντείνονται οι τραπεζικές επιχειρήσεις, αναπτύσσονται τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και οι λοιπές διακρατικές οικονομικές δραστηριότητες. Επίσης, ιδιαίτερα αξιόλογος είναι ο κύκλος των εργασιών που αναπτύσσεται γύρω από τα ευρωπαϊκά προγράμματα διασυνοριακής συνεργασίας, κατασκευής διαδικτύων και βελτίωσης των επαφών μεταξύ των βαλκανικών κρατών ή της Ανατολικής και της Δυτικής Ευρώπης.

Στο πλαίσιο της υποδοχής Βαλκάνιων και άλλων οικονομικών μεταναστών η έλλειψη στελεχών με επιστημονικές γνώσεις για το υπόβαθρο των ανθρώπων που υποδέχεται η Ελλάδα είναι προφανής. Στο χώρο αυτό οι θέσεις εργασίας θα πρέπει να εντοπισθούν σε όσους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς σχετίζονται με την υποδοχή νομίμων και παρανόμων μεταναστών, από τις διωκτικές αρχές, το Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως και τις υπηρεσίες ασφαλείας του κράτους, τις τελωνειακές και λιμενικές αρχές έως τις υπηρεσίες περίθαλψης, εκπαίδευσης, τους ασφαλιστικούς οργανισμούς και όσους άλλους φορείς προγραμματίζουν και υλοποιούν προγράμματα ένταξης προσφύγων.

Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων που αναπτύσσουν βαλκανικές και άλλες ανατολικές χώρες στην Ελλάδα, θέσεις εργασίας δημιουργούνται αντιστρόφως και σε αντίστοιχους φορείς, ιδιωτικές βέβαια επιχειρήσεις ξένων συμφερόντων, π.χ. τουριστικές, που αναζητούν τους πλέον "συμβατούς" και γλωσσομαθείς συνεργάτες και συνδέσμους. Τέλος, στο πλαίσιο των διεθνών ιδιωτικών επιχειρήσεων, κρατικών και μη κρατικών οργανισμών (NGO's) που δραστηριοποιούνται σε ευρύτατη κλίμακα από τα Ουράλια έως την Αλβανία, θέσεις εργασίας δημιουργούνται σε ιδρύματα, ερευνητικά προγράμματα, πάσης φύσεως αποστολές και πρωτοβουλίες κερδοσκοπικές και μη. Η απουσία Ελλήνων εμπειρογνωμόνων σε αυτή την αγορά εργασίας είναι χαρακτηριστική.